Show simple item record

dc.contributor.advisorวริยา ล้ำเลิศ
dc.contributor.authorเนตรนภางค์ นำจิตรไทย
dc.date.accessioned2019-02-12T08:29:03Z
dc.date.available2019-02-12T08:29:03Z
dc.date.issued2015
dc.identifierb190064th
dc.identifier.urihttp://repository.nida.ac.th/handle/662723737/4262
dc.descriptionวิทยานิพนธ์ (น.ม.)--สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, 2558th
dc.description.abstractภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นองค์ความรู้ที่เกิดขึ้นจากการพัฒนาวิทยาการ และภูมิปัญญา (Knowledge) ของมนุษยชาติ ซึ่งความรู้และภูมิปัญญาเหล่านี้เป็นผลมาจากกระบวนการค้นคว้าและ คิดค้นที่สั่งสมมาอย่างต่อเนื่อง จนได้รับการยอมรับจากสาธารณะชนทั่วไปว่าวิทยาการความรู้ และ ภูมิปัญญาที่เกิดขึ้นนี้ เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น (Traditional Knowledge) ที่เกิดขึ้นเฉพาะในแต่ละพื้นที่ หรือเขตภูมิศาสตร์ อันเป็นองค์ความรู้ที่เกิดมาจากการใช้ทักษะ ความรู้ ประสบการณ์ ของคนใน ชุมชนหรือท้องถิ่นในการเรียนรู้และแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในการดารงชีวิตและมีการสืบทอดจากคนรุ่น หนึ่งไปสู่คนอีกรุ่นหนึ่งth
dc.description.abstractประเทศไทยเป็นประเทศหนึ่งในหลายประเทศในโลกที่มีความอุดมสมบูรณ์ด้วยภูมิปัญญา ท้องถิ่น (Traditional Knowledge) ที่ได้รับการพัฒนาขึ้นมาจากพื้นฐานของทรัพยากรธรรมชาติที่ อุดมสมบูรณ์ของประเทศ อันเป็นมรดกอันมีค่าที่เกิดมาจากความคิดสร้างสรรค์ของบรรพบุรุษไทย เช่น ภูมิปัญญาทางด้านการแพทย์ (การแพทย์แผนไทย) ภูมิปัญญาด้านเกษตรกรรม (การคัดเลือก พันธุ์พืช การเพาะปลูกและเก็บเกี่ยว พืช ตลอดจนเครื่องมือด้านการเกษตร) ภูมิปัญญาด้านอาหาร และโภชนาการ (เช่น ตำรับอาหารคาว หวาน) เป็นต้น ด้วยคุณค่าและศักยภาพของภูมิปัญญาของ ไทยนี้ ส่งผลให้เป็นที่สนใจในกลุ่มต่าง ๆ เช่น กลุ่มบุคคล และองค์กรต่าง ๆ โดยเฉพาะบริษัทต่างชาติ และในช่วงที่ผ่านมาประเทศไทยได้มีบทเรียนจากการถูกนำภูมิปัญญาท้องถิ่นไทยไปใช้ประโยชน์ในเชิง พาณิชย์ โดยหน่วยงานต่างชาติ พร้อมทั้งได้ถูกนำไปจดสิทธิบัตรคุ้มครอง เช่น สิทธิบัตรสารออกฤทธิ์ จากเปล้าน้อย การจดเครื่องหมายการค้า ในชื่อ ฤาษีดัดตน เป็นต้น รวมถึงการนำภูมิปัญญาไปใช้ ประโยชน์ในทางที่ไม่เหมาะสม ทำให้เกิดปัญหาว่าไทยซึ่งเป็นเจ้าของทรัพยากรหรือภูมิปัญญาท้องถิ่น เช่นว่านั้น ไม่สามารถใช้สิทธิ์หรือได้รับประโยชน์ในเชิงพาณิชย์จากบุคคลภายนอกที่นำภูมิปัญญา ดังกล่าวไปใช้ได้ เนื่องเพราะประเทศไทยมิได้มีกฎหมายที่คุ้มครองปกป้องสิทธิและทรัพย์สินทาง ปัญญาแห่งภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างครอบคลุมทุกกระบวนการ ดังเช่นประเทศต่าง ๆ ทาให้เกิดปัญหา จากการที่ต่างชาติเข้ามาศึกษาและนำภูมิปัญญาของไทยไปวิจัยต่อยอดและจดสิทธิบัตรในต่างประเทศ เช่น กวาวเครือ เปล้าน้อย โดยที่เจ้าของภูมิปัญญาเดิมคือประเทศไทยไม่ได้รับประโยชน์แต่อย่างใด จึงทำให้เกิดกระแสเรียกร้องการคุ้มครองปกป้องสิทธิและทรัพย์สินทางปัญญาแห่งภูมิปัญญาท้องถิ่นของไทยขึ้น ส่งผลให้ทางรัฐบาลไทยได้มีการศึกษาและจัดทำร่าง พระราชบัญญัติ คุ้มครองภูมิปัญญาท้องถิ่นขึ้นมาเพื่อให้เป็นกฎหมายเฉพาะ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อคุ้มครองปกป้อง สิทธิและทรัพย์สินทางปัญญาแห่งภูมิปัญญาท้องถิ่นของไทย แต่อย่างไรก็ดี ร่างพระราชบัญญัติฉบับ ดังกล่าวยังมีช่องโหว่ของข้อกฎหมายที่ยังไม่ครอบคลุมในเรื่องสิทธิ แห่งการเป็นผู้ทรงสิทธิในภูมิ ปัญญาท้องถิ่นและการอนุญาตให้ใช้สิทธิของภูมิปัญญานั้น ที่จะส่งผลต่อการนาภูมิปัญญาไปใช้ในเชิง พาณิชย์ หรือศึกษาวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ ทั้งยังขาดความชัดเจนในเรื่องหลักเกณฑ์การ อนุญาตให้ใช้สิทธิ และวิธีการบริหารจัดการแบ่งปันผลประโยชน์ที่ผู้เป็นเจ้าของภูมิปัญญาท้องถิ่นควร จะได้รับอย่างเป็นธรรม รวมถึงลักษณะการหวงกันสิทธิที่จะไม่ให้ผู้อื่นมาล่วงละเมิดใช้สิทธิโดยไม่ได้รับ อนุญาตจากผู้ทรงสิทธิ และมีการกำหนดบทลงโทษกับการกระทำละเมิดสิทธิดังกล่าวth
dc.description.abstractซึ่งจากการศึกษา ภูมิปัญญาท้องถิ่น อาจเป็นได้ของทั้งบุคคลธรรมดาและชุมชน ในการจะนำ ภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์ก็ควรมีการขออนุญาตจากผู้ที่เป็นเจ้าของภูมิปัญญาท้องถิ่น เสียก่อน เพื่อเป็นการรับรู้ถึงสิทธิในการเป็นเจ้าของภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้น ๆ และเพื่อที่จะสามารถให้ ผลประโยชน์ตอบแทนแก่ผู้ที่เป็นเจ้าของภูมิปัญญาท้องถิ่นได้อย่างแท้จริง การอนุญาตให้ใช้ประโยชน์ จากภูมิปัญญาท้องถิ่นจากบุคคลธรรมดา หรือการอนุญาตให้ใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นจาก ชุมชน ย่อมมีความแตกต่างกันไปด้วย เนื่องจากสำหรับบุคคลธรรมดาย่อมเป็นที่เข้าใจได้ง่ายว่าหาก หาตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของภูมิปัญญาท้องถิ่นได้แล้ว ก็สามารถขออนุญาตจากบุคคลนั้น ๆ ได้โดยตรง และสามารถให้ผลประโยชน์ตอบแทนให้แก่บุคคลนั้นได้โดยตรงอีกด้วย แต่ถ้าชุมชนเป็นเจ้าของสิทธิ การขออนุญาตใช้สิทธิก็อาจจะขออนุญาตผ่านผู้แทนชุมชนที่ชุมชนมอบหมายให้ดาเนินการจัดการใน เรื่องการอนุญาตให้ใช้สิทธิแทนชุมชนนั้นth
dc.description.abstractในด้านการบริหารและจัดการเพื่อการแบ่งปันผลประโยชน์ที่เกิดจากภูมิปัญญาท้องถิ่นจึงถือ ว่ามีความสำคัญประการหนึ่งโดยหลักควรมีผลประโยชน์ตอบแทนให้แก่ผู้ที่เป็นเจ้าของในภูมิปัญญา ท้องถิ่นนั้น ๆ เสียก่อนที่จะนำภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้นไปแสวงหาประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ต่อไป แต่ก็ควร มีข้อยกเว้นสำหรับการใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นในเชิงเพื่อการศึกษา หรือการทำวิจัย เป็น การพัฒนาที่ต่อยอดขึ้นไปของภูมิปัญญาท้องถิ่น หรือนำมาใช้เพื่อให้เกิดองค์ความรู้แก่ผู้ที่สนใจศึกษา เพื่อให้เห็นถึงความสาคัญของภูมิปัญญาท้องถิ่นและเกิดการสืบทอดต่อๆ กันไปเพื่อปกป้องไม่ให้ภูมิ ปัญญาท้องถิ่นนั้นสูญหายth
dc.description.abstractกรณีภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ปัจเจกชนเป็นผู้ทรงสิทธิบุคคลผู้นั้นสามารถยินยอมหรือให้อนุญาต ให้ผู้อื่นใช้สิทธิในภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ตนเป็นเจ้าของได้ ในส่วนกรณีที่ผู้ทรงสิทธิเป็นชุมชน การบริหาร จัดการภูมิปัญญาท้องถิ่นควรที่จะดำเนินการผ่านกระบวนการ หรือองค์กรเข้ามาบริหารจัดการ และการบริหารจัดการภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ชุมชน และรูปแบบของวิสาหกิจชุมชนเป็นรูปแบบหนึ่งที่มี การจัดการแบบประสานพลัง (Synergy) โดยทำกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในชุมชนแบบเสริม กันซึ่งการบริหารจัดการแบบวิสาหกิจชุมชนโดยผ่านผู้นำชุมชน ผู้อาวุโส ผู้มีความรู้ในชุมชน ซึ่งเป็น บุคคลที่คนในชุมชนเป็นผู้เลือก หรือมอบความไว้วางใจให้เป็นตัวแทนของชุมชนในการบริหารจัดการ อันจะทำให้เกิดการแบ่งปันผลประโยชน์ที่เป็นธรรมแก่ผู้ที่เป็นผู้ทรงสิทธิในลักษณะที่เป็นชุมชนได้th
dc.format.extent120 แผ่นth
dc.format.mimetypeapplication/pdfth
dc.language.isothath
dc.publisherสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์th
dc.rightsผลงานนี้เผยแพร่ภายใต้ลิขสิทธิ์ของสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์th
dc.subjectชุมชนth
dc.subjectภูมิปัญญาth
dc.subject.otherภูมิปัญญาท้องถิ่นth
dc.subject.otherภูมิปัญญาชาวบ้านth
dc.titleการอนุญาตให้ใช้สิทธิในภูมิปัญญาท้องถิ่นไทยth
dc.title.alternativeLicensing agreement in traditional knowledgeth
dc.typeTextth
dc.rights.holderสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์th
mods.genreวิทยานิพนธ์th
mods.physicalLocationสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์. สำนักบรรณสารการพัฒนาth
thesis.degree.nameนิติศาสตรมหาบัณฑิตth
thesis.degree.levelMaster'sth
thesis.degree.grantorสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์th
thesis.degree.departmentคณะนิติศาสตร์th


Files in this item

Thumbnail

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record