การศึกษาการดำเนินงานของธุรกิจประกันภัยในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

Abstract

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์โอกาสและความท้าทายของธุรกิจประกันภัยไทยในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พร้อมทั้งทบทวนกรอบแนวคิด กลยุทธ์ และแนวปฏิบัติทั้งในระดับสากลและระดับประเทศ โดยศึกษาผ่านการวิเคราะห์เปรียบเทียบแนวทางการดำเนินงานของบริษัทประกันวินาศภัยที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เพื่อเสนอกรอบการบริหารจัดการและแนวทางเชิงกลยุทธ์ที่เหมาะสม ขอบเขตการศึกษาครอบคลุมช่วงเดือนกันยายน พ.ศ. 2567 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 โดยใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรม งานวิจัย เอกสารสาธารณะ และรายงานความยั่งยืนของบริษัททั้งในและต่างประเทศ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าความเสี่ยงจากสภาพภูมิอากาศต่อธุรกิจประกันภัยแบ่งออกเป็นสามมิติหลัก คือ ความเสี่ยงทางกายภาพจากภัยพิบัติที่รุนแรงขึ้น ความเสี่ยงด้านความรับผิดจากการฟ้องร้อง และความเสี่ยงในการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อการกำหนดเบี้ยประกันและการบริหารเงินกองทุน ในระดับสากลพบว่าบริษัทประกันภัยชั้นนำได้ปรับบทบาทเป็น "ตัวเร่งการเปลี่ยนผ่าน" (Transition Enabler) โดยใช้การวิจัยแบบจำลองความเสี่ยงเชิงรุก การพัฒนาประกันภัยแบบพารามิเตอร์ และการปรับพอร์ตการลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก สำหรับบริบทของประเทศไทย แม้ภาครัฐจะมีการผลักดันนโยบายความเป็นกลางทางคาร์บอนและร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ แต่ผลการวิเคราะห์บริษัทประกันวินาศภัยไทยพบว่ายังคงมีช่องว่างสำคัญในการวิเคราะห์สถานการณ์จำลองเชิงปริมาณและการเปิดเผยข้อมูลตามกรอบสากลอย่างเป็นระบบ ในเชิงกลยุทธ์ ธุรกิจประกันภัยไทยมีโอกาสในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ อาทิ ประกันภัยน้ำท่วมเชิงพื้นที่ ประกันภัยภาคเกษตร และการประกันภัยพลังงานสะอาด โดยอาศัยเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการประเมินความเสี่ยง งานวิจัยนี้จึงเสนอแนะให้บริษัทประกันภัยยกระดับการกำกับดูแลของคณะกรรมการ บูรณาการความเสี่ยงด้านภูมิอากาศเข้าสู่กรอบการบริหารความเสี่ยงองค์กร (ERM) พัฒนาขีดความสามารถด้านข้อมูล และกำหนดแผนปฏิบัติการด้านการลงทุนที่สอดคล้องกับเป้าหมาย Net Zero ของประเทศ เพื่อเปลี่ยนผ่านจากบทบาทผู้รับความเสี่ยงไปสู่ผู้ขับเคลื่อนความยืดหยุ่นของสังคม อันจะนำไปสู่ความสามารถในการแข่งขันและความยั่งยืนขององค์กรในระยะยาว