ข้อพิจารณาเกี่ยวกับที่มาหน้าที่และอำนาจของสมาชิกวุฒิสภาตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560

Abstract

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา แนวคิด ทฤษฎี และปัญหาของที่มา หน้าที่และ อำนาจของวุฒิสภาของประเทศไทย เปรียบเทียบกับที่มา หน้าที่และอำนาจของวุฒิสภาประเทศ อเมริกา ประเทศฝรั่งเศส และประเทศญี่ปุ่น เพื่อนำไปสู่ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับแนวทางที่เหมาะสมใน การวางระบบวุฒิสภา ที่มา หน้าที่และอ านาจของวุฒิสภาส าหรับประเทศไทย จากการศึกษาพบว่า รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กำหนดให้ วุฒิสภาแบ่งเป็น 2 ช่วงเวลา โดยช่วงเวลาแรก ให้วุฒิสภาประกอบด้วยสมาชิกจำนวน 250 คน มาจาก การสรรหา ซึ่งไม่ได้มีที่มาที่เกี่ยวเนื่องกับประชาชน และช่วงที่สอง ให้วุฒิสภาประกอบด้วยสมาชิก จำนวน 200 คน มาจากการเลือกตั้งกันเองของบุคคลตามสาขาอาชีพ แม้จะทำให้มีการกระจาย ผลประโยชน์ไปยังส่วนต่าง ๆ ไม่ทำให้อำนาจรวมศูนย์อยู่ที่กลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง แต่ไม่อาจสะท้อนและ ครอบคลุมถึงประชาชนทุกคนทั่วพื้นที่ของประเทศได้ โดยสมาชิกวุฒิสภามีหน้าที่และอำนาจในการกลั่นกรองกฎหมาย ตรวจสอบรัฐบาล และในฐานะรัฐสภา โดยวุฒิสภาชุดแรกมีอำนาจในการให้ความ เห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีซึ่งวุฒิสภาดังกล่าวไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง ของประชาชนแต่กลับมีอำนาจเทียบเท่ากับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรซึ่งมีที่มาจากประชาชน จากปัญหาดังกล่าว ผู้เขียนเห็นว่าบทบาทของวุฒิสภาประเทศไทย ควรมีฐานะเป็นผู้แทนของ กลุ่มผลประโยชน์หรือทางอาชีพ และเป็นผู้แทนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยให้วุฒิสภาส่วน หนึ่งซึ่งเป็นตัวแทนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมาจากการเลือกตั้งโดยอ้อม โดยให้ผู้นำท้องถิ่นใน แต่ละจังหวัด มาเลือกสมาชิกวุฒิสภาจากตัวแทนผู้นำท้องถิ่นจังหวัดละ 1 คน ส่วนสมาชิกวุฒิสภาอีก ส่วนหนึ่งซึ่งเป็นตัวแทนของกลุ่มผลประโยชน์หรืออาชีพ ให้มาจากการเลือกกันเองของกลุ่มบุคคลตาม สาขาอาชีพ โดยสมาชิกวุฒิสภาควรมีอำนาจและหน้าที่เช่นเดิม แต่ควรเพิ่มอำนาจในการริเริ่มเสนอ กฎหมายแก่วุฒิสภา ไม่ควรให้อำนาจและหน้าที่แก่วุฒิสภา ในการให้ความเห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรได้ รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี