แนวทางการปรับตัวของผู้ประกอบการไทย ในการควบคุมสาร MCCPs ภายใต้อนุสัญญาสตอกโฮล์มว่าด้วยสารมลพิษที่ตกค้างยาวนาน

Abstract

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการปรับตัวของผู้ประกอบการไทยต่อการควบคุม สาร Medium-Chain Chlorinated Paraffins (MCCPs) ภายใต้อนุสัญญาสตอกโฮล์มว่าด้วยสารมลพิษที่ตกค้างยาวนาน ซึ่งประเทศไทยในฐานะภาคีสมาชิกมีพันธกรณีที่จะต้องยุติการผลิต การนำเข้า การส่งออก และการใช้สารดังกล่าว โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผ่านการวิจัยเอกสารควบคู่กับการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้ประกอบการและเจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้อง โดยเลือกแบบเฉพาะเจาะจงและสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ผลการศึกษาพบว่า แนวทางการควบคุมสาร MCCPs ของไทยสามารถดำเนินได้ 3 แนวทางหลัก ได้แก่ (1) การเลิกใช้สารทันที (Ban MCCPs) ซึ่งสอดคล้องกับพันธกรณีระหว่างประเทศแต่ก่อให้เกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจสูง (2) การขึ้นทะเบียนข้อยกเว้นพิเศษ (Specific Exemption) ซึ่งช่วยบรรเทาผลกระทบและเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการปรับตัว แต่มีข้อจำกัดเรื่องระยะเวลาการอนุญาต และ (3) การแจ้งไม่สามารถยอมรับการแก้ไขภาคผนวก (Non-acceptance) ซึ่งเป็นกลไกในการชะลอผลผูกพันชั่วคราว เพื่อให้ประเทศ มีเวลาพัฒนากฎหมาย ระบบควบคุม และการวิจัยสารทดแทน อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญ ได้แก่ ความพร้อมด้านเทคโนโลยี การวิจัยสารทดแทน การสนับสนุนทางการเงินแก่ผู้ประกอบการรายย่อย และ การสร้างฐานข้อมูลการใช้สารที่ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน ข้อเสนอแนะจากการศึกษาพบว่า แนวทาง Non-acceptance เหมาะสมที่สุด เนื่องจากประเทศไทย ยังไม่มีความพร้อมด้านเทคโนโลยี สารทดแทน และมาตรการสนับสนุนที่เพียงพอ ดังนั้นจึงควรมีการกำหนดมาตรการเชิงนโยบาย ควบคู่ไปกับการสนับสนุนด้านการเงินและเทคโนโลยีแก่ผู้ประกอบการ ตลอดจนการพัฒนาฐานข้อมูลการใช้สารที่ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน เพื่อรักษาสมดุลระหว่างการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม สุขภาพประชาชน และเสถียรภาพทางเศรษฐกิจของประเทศ

คำสำคัญ: สารมลพิษที่ตกค้างยาวนาน, MCCPs, อนุสัญญาสตอกโฮล์ม, การปรับตัวผู้ประกอบการ

This research aims to examine the adaptation Strategies of Thai entrepreneurs to the control of Medium-Chain Chlorinated Paraffins (MCCPs) under the Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants, to which Thailand, as a Party, is obligated to cease the production, import, export, and use of such substances. A qualitative research methodology was employed, combining documentary research with in-depth interviews of key informants, including entrepreneurs and relevant government officials, selected through purposive sampling and conducted using semi-structured interviews. The findings reveal that Thailand can adopt three main approaches to control MCCPs: (1) an immediate ban (Ban MCCPs), which aligns with international obligations but imposes significant economic impacts (2) registration of specific exemptions (Specific Exemption), which mitigates adverse effects and allows entrepreneurs to adjust, though it is limited by the duration of the authorization; and (3) non-acceptance of annex amendments (Non-acceptance), a mechanism to temporarily delay binding commitments, providing the country time to develop legal frameworks, regulatory systems, and research on alternative substances Key challenges include technological readiness, alternative substance research, financial support for small-scale entrepreneurs, and the establishment of accurate and up-to-date usage databases. The study recommends the Non-acceptance approach as the most suitable, given Thailand’s current limitations in technology, alternative substances, and supporting measures. Accordingly, policy measures should be implemented in conjunction with financial and technological support for entrepreneurs, alongside the development of reliable and updated chemical usage databases, in order to balance environmental protection, public health, and national economic stability.

Keywords: Persistent Organic Pollutants, MCCPs, Stockholm Convention, Entrepreneurial Adaptation