การประเมินประสิทธิผลการดำเนินงานด้านความยั่งยืน: กรณีศึกษา องค์การผู้ผลิตล้อรถยนต์แห่งหนึ่งในประเทศไทย (จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ในต่างประเทศ)

Abstract

สิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมมาภิบาล (Environment, Social and Governance – ESG) นับเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาองค์การในปัจจุบัน ผ่านการผสานเป้าหมายทางธุรกิจกับความคาดหวังของสังคมและสิ่งแวดล้อม องค์การที่สามารถบูรณาการ ESG ได้อย่างมีประสิทธิภาพจะมีศักยภาพสูงกว่าในการสร้างผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ พร้อมกับความยั่งยืนในระยะยาว นอกจากนี้ ESG ได้กลายเป็นหนึ่งในหลักเกณฑ์สำคัญในการดำเนินธุรกิจ เป็นเงื่อนไขสำคัญในการดำเนินธุรกิจระหว่างคู่ค้า ลูกค้า หากฝ่ายใดฝ่ายหนี่งไม่สามารถทำได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด ก็จะส่งผลต่อการดำเนินธุรกิจร่วมกันในระยะยาว การศึกษานี้ จึงได้มุ่งเน้นที่การประเมินประสิทธิผลการดำเนินงานด้านความยั่งยืน ของกรณีศึกษา องค์การผู้ผลิตล้อรถยนต์แห่งหนึ่งในประเทศไทย ในปี 2567 โดยเปรียบเทียบกับแนวปฏิบัติขององค์การที่กำหนดไว้เพื่อนำไปสู่การวิเคราะห์ และนำเสนอแนวทางการเพิ่มประสิทธิผลในการดำเนินงานด้านความยั่งยืนขององค์การ โดยวิธีการวิจัยประกอบไปด้วยการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key Informants) จำนวน 5 ท่าน และการสนทนากลุ่มกับผู้ที่รับผิดชอบและผู้ที่เกี่ยวข้อง จำนวน 14 ท่าน การวิเคราะห์จากเอกสาร การรายงานผลการตรวจประเมินการดำเนินงานด้านความยั่งยืนขององค์การประจำปี 2567 เพื่อทำการวิเคราะห์ช่องว่างและเสนอแนวทางในการดำเนินงานเพื่อเพิ่มประสิทธิผลในการดำเนินงานขององค์การ ผลการวิจัยพบว่า การดำเนินงานขององค์การด้านการจัดการด้านความยั่งยืนนั้น องค์การได้มีการมอบหมายให้คณะทำงานได้ปฏิบัติตามนโยบายที่ได้รับจากทางส่วนกลาง มีการติดตามและรายงานผลการดำเนินงานต่อส่วนกลางอย่างต่อเนื่อง แต่อย่างไรก็ตาม เมื่อศึกษาเชิงลึกพบว่า องค์การในประเทศไทยนั้นยังขาดการกำหนดโครงสร้างองค์การ บทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบของแต่ละส่วนงานในองค์การ ขาดการทำงานร่วมกัน สอดประสานกันภายในองค์การ หากแต่เป็นการทำงานแยกกันไปในแต่ละส่วนงาน นอกจากนี้ คณะทำงานยังขาดความรู้ ความเข้าใจ ในเรื่องการจัดการด้านความยั่งยืน ซึ่งมีผลกระทบต่อประสิทธิผลในการดำเนินงาน ทั้งนี้ ประสิทธิผลในการดำเนินงานด้านความยั่งยืนขององค์การนั้น ไม่ได้อยู่ที่ผลการดำเนินงานว่าสามารถทำได้ตามข้อกำหนดทุกประเด็นหรือไม่ แต่หากขึ้นอยู่กับการดำเนินงานภายใต้การกำหนดโครงสร้าง หน้าที่ ความรับผิดชอบที่ชัดเจน การให้ความรู้ พัฒนาคณะทำงาน และคนภายในองค์การให้มีความรู้ความเข้าใจในเรื่อง ESG ซึ่งจะช่วยให้องค์การสามารถดำเนินงานด้านความยั่งยืนได้อย่างมีประสิทธิผลและยั่งยืนท่ามกลางกระแสความกดดันทางธุรกิจ ซึ่งข้อเสนอแนะจากการศึกษานั้น จึงมุ่งเน้นที่การปรับปรุงในด้านการดำเนินงานด้าน ESG ขององค์การ โดยเริ่มจากองค์การต้องมีนโยบาย และเป้าหมายในการดำเนินงานที่ชัดเจน เพื่อที่จะเป็นตัวกำหนดทิศทางในการดำเนินงานภายในองค์การ กำหนดโครงสร้างองค์การ ทีมงานรับผิดชอบ บทบาทหน้าที่ ความรับผิดชอบ กำหนดแผนการดำเนินงานต่าง ๆ รวมถึงการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานได้อย่างชัดเจนเพื่อให้เกิดการปรับปรุงแก้ไขอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ องค์การต้องคำนึงถึงความคาดหวังของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และจัดทำแผนงานสร้างให้เกิดการมีส่วนร่วมไม่ว่าจะเป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียภายใน และภายนอกองค์การ ซึ่งจะนำไปสู่การดำเนินงานด้านความยั่งยืนขององค์การได้อย่างเป็นระบบและสอดคล้องกับเป้าหมายขององค์การ รวมถึงข้อเสนอแนะให้กับทางส่วนกลางเพื่อนำไปสู่การปรับปรุงเพิ่มเติมในภาพรวมทั้งองค์กรตั้งแต่การสื่อสารนโยบาย เป้ามายโดยรวม มีการจัดทำเอกสาร แนวทางในการปฏิบัติงานพร้อมทั้งความคาดหวังในการดำเนินที่ต้องการ ให้การฝึกอบรม ให้ความรู้ เพื่อช่วยให้แต่ละองค์การมีความเข้าใจไปในทิศทางเดียวกัน และมีการติดตามผลการดำเนินงานและศึกษาเพื่อการปรับปรุงพัฒนาข้อกำหนดขององค์กรเพิ่มเติม เพื่อให้องค์การในแต่ละประเทศนั้นสามารถนำไปปรับปรุงในการดำเนินงานได้ต่อไป