การศึกษาสังคมพืชสมุนไพรและภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการใช้พืชสมุนไพรในระบบนิเวศป่าบุ่ง ป่าทาม ป่าอาลอ-โดนแบน ตำบลนาดี อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์

Abstract

การศึกษาเรื่องนี้มีวัตถประสงค์เพื่อศึกษาสังคมพืชสมึนไพรูชภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการใช้พืช สมุนไพรปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการใช้พืชสมุนไพรของประชาชนทั่วไปตำบลนาดี และเพื่อหา แนวทางในการจัดการพืชสมุนไพรในระบบนเวศป่าบุ้ง ป่าทาม ป่าอาลอ-โดนแบน ตำาบลนาดี อําเภอเมืองจังหวัดสุรินทร์ใช้การวางแปลงชั่วคราวเพื่อศึกษาสังคมพืชป่าอาลอ-โดนแบนแบบสัมภาษณ์เชิงลึกเพื่อศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการใช้พืชสมุนไพรและใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างเพื่อ ศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการใช้พืชสมุนไพรของประชาชนตำบลนาดีโดยการสุ่มตัวอย่างแบบ ชั้นภูมิ(Stratified Random Sampling)จำนวน 100 ราย นําผลการศึกษาที่ได้มาวิเคราะห์หาแนวทาง จัดการพืชสมุนไพรในระบบนิเวศป่าบุ้ง ป่าทามอาลอ-โดนแบนใช้โปรแกรมSPSS for Window ในการวิเคราะห์ข้อมูลสถิติที่ใช้ได้ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและการทดสอบไคสแควร์(Chi-Square Test) ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 ผลการศึกษาพบว่าป่าอาลอ-โดนแบน 3 ระบบนเวศย่อยคือระบบนิเวศป่าบุ้งระบบนเวศ ป่าทามและระบบนิเวศป่าโคกซี่งจัดเป็นป่าชั้นรอง (Secondary Forest) ที่กําลังอยู่ในขั้นทดแทน (Succession) หากมีการป้องกันไฟป่าอย่างดีจะเข้าสู่สังคมป่าดงดิบแล้ง (Dry Evergreen Forest) สํารวจพบพันธุ์ไม้ทั้งหมด 72 ชนิดไม้ยืนต้นที่มีความเด่นมากที่สุดคือพยอมมีค่าดรรชนีความสำคัญ ร้อยละ 61.738 ไม้หนุ่มหรือไม้พุ่มที่มีความเด่นมากที่สุดคือหูลิงมีค่าดรรชนีความสำคัญร้อยละ 95.594 ไม้พื้นล่างพบว่าหญ้าความหนาแน่นมากที่สุด 12 ต่อตารางเมตรความถี่พบว่า ถอบแถบน้ํามีค่าความถี่มากที่สุดร้อยละ 44 ดรรชนีความหลากหลายของไม้ยืนต้นเท่ากับ 1.110 สําหรับภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการใช้พืชสมุนไพรพบว่ามีการใช้ประโยชน์พืชสมุนไพรจากที่สำรวจพบ 14 ชนิดจาก 30 สูตรยาวิธีการรักษาโดยการทำหรือพอกการต้มพืชสมุนไพรการอบไอน้ําและ เป่าควบคู่กับการใช้พืชสมนไพรส่วนของพืชที่นํามาใช้ปรุงยามากที่สุดคือรากลําต้นและกิ่งปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการใช้พืชสมุนไพรของประชาชนตำบลนาดพบว่าความเชื่อในท้องถิ่นมี ความสัมพันธ์กับการใช้พืชสมุนไพรของประชาชนตำบลนาดีและแนวทางการจัดการพืชสมุนไพรใน ป่าอาลอ-โดนแบนได้แก่การรักษาพื้นที่ป่าไม้การวิจัยและพัฒนาการขยายพันธุ์พืชสมุนไพรการใช้ องค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการใช้พืชสมุนไพรและการส่งเสริมและสนับสนุนให้ใช้พืชสมุนไพร