ทุนทางสังคมกับความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจของชุมชนย่านเยาวราช

Abstract

การศึกษาเรื่องทุนทางสังคมกับความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจของชุมชนย่านเยาวราช มี วัตถุประสงค์ในการศึกษา 1) เพื่อศึกษาสถานะของทุนทางสังคมในชุมชนย่านเยาวราช 2) เพื่อ ศึกษาองค์ประกอบของทุนทางสังคมที่สร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจในชุมชนย่านเยาวราช และ 3) เพื่อศึกษาวิธีการนำทุนทางสังคมมาใช้ในการสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจในชุมชนย่าน เยาวราช ผู้วิจัยได้ใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพ ซึ่งได้ทำการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับประวัติความ เป็นมาของชาวไทยเชื้อสายจีน และประวัติความเป็นมาของชุมชนเยาวราช วิถีชีวิตความเป็นอยู่ ของชาวไทยเชื้อสายจีนในชุมชนย่านเยาวราช รวมถึงทุนทางสังคม และการสร้างความเข้มแข็งทาง เศรษฐกิจในชุมชนย่านเยาวราช โดยศึกษาจากการทบทวนเอกสารที่มีความน่าเชื่อถือ ตำราบทความทางวิชาการ งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 15 คน โดยใช้วิธีการเทคนิคสามเส้า (Triangulation Technique) เพื่อวิเคราะห์ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล จากการศึกษาพบว่า สถานะทุนทางสังคมที่เด่นชัดที่สุดในชุมชนย่านเยาวราช ได้แก่ ด้านเครือข่าย ด้านความไว้วางใจ และบรรทัดฐาน ตามลำดับ โดยมีองค์ประกอบของทุนทางสังคมที่สร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจในชุมชน คือ 1) โครงสร้างเครือญาติ2) วัฒนธรรม ประเพณี 3) ค่านิยม ความเชื่อ 4) ความรู้/ภูมิปัญญา 5) ผู้นำชุมชน และ 6) ความเอื้ออาทร การช่วยเหลือเกื้อกูลกัน ทั้งนี้วิธีการนำทุนทางสังคมมาใช้ในการสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจในชุมชนใน ระดับครอบครัว พบว่าใช้ในการอบรมสั่งสอนลูกหลานให้ปฏิบัติตามกฎระเบียบ มีคุณธรรม จริยธรรม ไว้วางใจกัน มีการถ่ายทอดความรู้และภูมิปัญญาเพื่อให้พึ่งพาตนเองได้ในระดับชุมชน พบว่าผู้นำชุมชนเป็นที่ไว้วางใจของสมาชิกชุมชน สร้างเครือข่าย บรรทัดฐานเพื่อช่วยเหลือพัฒนา ชุมชนให้ดีขึ้น และในระดับกลุ่ม/องค์กร มีการรวมกลุ่มบนความไว้วางใจ และเป็นเครือข่ายทาง สังคมภายใต้กฎกติกาบรรทัดฐานเดียวกัน